Að loknum myrkurdögum

Dagskráin í Kaupvangi að kvöldi hins 17. nóvember lukkaðist vel. Húsfyllir var og mátti ekki tæpara standa að sómasamlegir stólar fyndust í húsinu fyrir alla gesti. Dagskráin hófst með seiðandi píanóleik Zbigniew Zuchowicks sem skapaði hæfilega rólega stemmingu áður en hrollurinn færi að hríslast niður bakið á gestum sem voru búnir að draga að sér kakó og kleinur og biðu í ofvæni eftir hrellingunum.

Hinir ungu lesarar stóðu sig með mestu prýði og skiptingar gengu fyrir sig líkt og hjá þaulvönu sviðsfólki en stjórnandi sá fyrir hlé einungis um að lesa texta sem tengdi sögurnar. Urðu frásagnirnar æ meira krassandi eftir því sem á leið og síðasta frásögnin fyrir hlé hreinræktuð spennusaga um viðureign harðfylgins og léttleikandi smala í Þistilfirði og dýrgrimmrar ókindar sem ætlaði svo sannarlega að gera útaf við hann.

Eftir hlé færðist enn meira fjör í leikin og endaði eins og sagði í vísunni "þeir drepa einhvern áður en lýkur" því sjóskrímsli hljóp með mann í sjóinn fyrir augunum á fjölda manna í Reykjavík seint á 19. öld. Kvöldinu lauk síðan á frásögn af tæknifrjófgun fyrri tíðar sem hafðist með hjálp vatnakindar nokkurrar þó ekki færi þar allt eftir áætlun og ábendingu um pottþéttan gróðaveg sem er að komast yfir flæðarmús en hún rentar fé sem henni er trúað fyrir með ótrúlegri ávöxtunarkröfu og er hætt við að fjármálaeftirlit nútímans hefði eitthvað við þær aðferðir að athuga að ekki sé nú talað um skattinn.

Umgjörðin um atburðinn ásamt hæfilegri lýsingu gerðu sitt til að skapa magnað andrúmsloft við hæfi efnisins en kvöldið var helgað sæskrímslum og sjókindum ýmiskonar. Gamla krambúðin í Kaupvangi er eins og sköpuð fyrir samkomur sem þessar.

Kærar þakkir fyrir frábæra skemmtun og samveru á dögum myrkurs í Kaupvangi.

Dagar myrkurs í Kaupvangi

Dagar myrkurs verða að þessu sinni haldnir í Kaupvangi og verða helgaðir sjóskrímslum og öðrum sjókindum af yfirnáttúrulegu tagi. Dagskráin hefst kl. 19:30 með blysför frá Vopnafjarðarskóla að Kaupvangi, ef veður leyfir. Kyndlar verða afhentir við skólan.

Í Kaupvangi verður samfelld dagskrá í tali og tónum sem hefst kl. 20:00. Selt verður kakó og kleinur á kr. 500 fyrir fullorðna og kr. 250 fyrir börn.

Þeir sema annast upplestur eru:

Vala Karen Gunnarsdótir
Berglind Steindórsdóttir
Bjarki Björnsson
Daníel Smári Magnússon
Egill Gautason

og Ólafur Valgeirsson. Tónlistaratriði verða í umsjá Zbigniew Zuchowicks skólastjóra Tónlistarskóla Vopnafjarðar. Reiknað er með að dagskráin taki um það bil eina og hálfa klukkustund í flutningi.

Eins og áður segir verður megináhersla lögð á að segja frá sjóskrímslum allskonar og viðskiptum manna við þau. Þar er um nokkuð auðugan garð að gresja og meira að segja þó nokkrar frásagnir af atburðum í Vopnafirði og nágrenni. Annars reyndust slíkar sagnir ótrúlega margar til af Austulandi og sýndist sem svo að þær sem gerðust hér fyrir Austan væru nærri helmingur þess sem fanst við eftirgrenslan í þjóðsagnasöfnum víðsvegar af landinu.

Eins og endranær getur Internetið verið drjúg uppspretta upplýsinga um hin aðskiljanlegustu málefni. Um skrímsl allskonar má meðal annars fræðast á vef Listasafns Akureyrar þar sem Úlfhildur Dagsdóttir fjallar um skrímsl, óvætti afskræmingar. Þá er meðal annars greint frá sæbúum á vefnum Þjóðsögur. Mikill sagnabrunnur er á þjóðsagnavef Snerpu. Það að verða var við eða sjá sjóskrímsli gat boðað ótíðindi eins og kemur fram í frásögnum af aðdraganda Tyrkjaránsins 1627. Ekki skorti heldur sén skrímsli fyrir Skaftáreldum 1783. Skrímslin gátu orðið skeinuhætt þeim sem einn fór vegar og segir oft fátt af einum. Sjóskrímsli eiga sér nokkurn stað í heimsbókmenntunum og sennilega er það frægasta Moby Dick sem átti í langvinnum brösum við Ahaab skipstjóra í bók Melvilles. Þá er vert að benda á ágæta grein Matthíasar Viðars Sæmundssonar um skrímsli í bókmenntum og kvikmyndum. Menn verða skrímsla varir á öllum tímum og fyrir áttatíu árum rákust griðkonur úr Þorlákshöfn á eitt slíkt á förnum vegi skammt frá sjó. Og þetta getur líka komið fyrir grandvarar konur nú á dögum. Það er meira að segja til vefur sem heitir skrimsli.is en hann er ekki upp eins og er heldur í geymslu hjá Margmiðlun. Svo eru sjálfsagt til þeir sem vilja búa til sín eigin skrímsli. Ekki má nú gleima frægasta skrímsli landsins þó ekki búi það í sjó en það er Lagarfljótsormurinn. Í ágætum lista yfir þjóðsögur af Snæfellsnesi er meðal annars vísað á skrímslasögur. Menn geta lent í því að skrímsli leggist á sveif með slappri samvisku eins og veiðiþjófur einn komst að forðum daga. Ef þú hefur séð skrímsli eða eitthvað annað yfirnáttúrulegt nú eða bara heyrt frásagnir af slíku væri tilvalið að þú gæfir þér tíma til að svara spurningalista nr. 82 frá Þjóðminjasafninu. Auðvitað gera menn út á skrímsli nú til dags og bjóða skoðurnarferðir á skrímslaslóðir. Ferðamenn eru upplýstir um staði þar sem skrímsli hafa sést hvort sem þar er um að ræða viðvörun eða lokkun. Tilurð og tilvera skrímsla hefur verið mönnum hugleikin frá örófi alda og til dæmis velti gríski heimspekingurinn Empedókles fyrir sér skapnaði og tilveru slíkra kvikinda fyrir 2.500 árum. Sumar ofurhetjur teiknisögublaðana eru nánast skrímsli og gædd eiginleikum við hæfi, nú eða þá að þær eru að glíma við skrímsli. Auðvitað nota listamenn skrímsli í verkum sínum og það eru haldnar sýningar um þau. Auðvitað voru skrímslasögur í 1000 og 1 nætur safni Saresade drottningar á sínum tíma.